ARİSTOTELES
Bilgili olmak yetmez
akıllı olmaya, koymazsan onu uygulamaya
Sorgular ve düşünürsen bilgesin; yoksa cahil insan da
konuşur.
Hayat şakaya gelmez;
hiç kimse doğru ve akıllı olmaz rastlantıyla.
Görünmeyenleri anlamanın yolu da görünenlere bakmakla oluşur.
Diyor, Aristoteles, ki
o felsefe tarihinin en büyük isimlerinden biri
Makedonya’ nın Stageria kentinde 384’de doğdu , Milattan
Önce.
Makedonya Kralı II. Amyntas’ ın doktoru Nikomakhos’ un oğlu.
Yirmi yıl öğrencisi olur Platon’ un, Akademia’ ya girip on
yedisinde.
Sorgular, araştırır
evreni ve tanrıyı İlk Felsefe
ismini verdiği kitabında
Mantık,temel bilgidir der;
ve temelidir felsefenin ve diğer
bilimlerin.
Evren, sürekli ise, muhtaçtır; kendini anlaşılır ve gerçek
kılan bir akla.
Madde ve form sonsuzdur, ikisinin birleşimiyle oluşur,
varlıkları, tabiatın.
Platon ölünce terk eder Aristo Platonun Akademia’sını ve Atina’ yı
Pella’ da eğitim verir, Makedonya Kralı Philippos’un oğlu İskender’e
Babası ölünce tahta geçer İskender, “Büyük” olur gittikçe
sefere
Aristo’ da Atina’ ya döner ve kurar Lykeon’ u rakip olarak
Akademia’ ya
Aristo’ ya da yol görünür Büyük İskender bir Asya seferinde
ölünce
Dine saygısızlık davası açılır, ölümsüz kıldığı için bir
ölümlüyü, şiirle
Sokrates’in yazgısına uğramak istemez ve terk eder Atina’ yı
Atinalıların ikinci bir suç işlenmesine izin vermez, kendi
deyimiyle.
322 de, altmış iki yaşında veda eder hayata, annesinin
köyünde
Ama etkisi halen devam eder düşüncelerinin diğer düşünürler gibi
Epikürcülük,
Stoacılık, Hristiyanlık ve İslam Felsefesini etkilemiş
İslam düşünürleri ona “ilk öğretmen” /”muallim-ievvel” demiş
Metafizik,
Kategoriler, Fizik, Nikomakhos'a Etik, Politik, Ruh
Üzerine, Poetika
Adlı eserleri var ; Doğa , Retorik, Şiir, hatta Hayvanlar Tarihi üzerine de
Eleştirmiştir
hocası Platon’u bile, aşırı üstünlük tanıdığı için devlete
Üstünlük tanınması gereken
bireydir der ve dokunmamalı özel
mülke.
Kimilerinin gerçekten özgür olabilmesi için köle olması
gerekir ötekilerin
Sözü elbette
eleştirilir günümüzde ve eleştirilir “Aristo mantığı”
Ama yaşar günümüzde
halen “Erdemsiz mutluluk olmaz” sözü.
Yanlış yoldan gitmenin
çok yolu vardır, doğruyu yapmanın tek yolu…
Kişiler başaklara benzer, boşken havada olan başları, eğilir
doldukça.
Mutluluk sorunsuz bir yaşam değil başa çıkabilmektir
sorunlarla
Erdemli ve yetenekli insanların arkasından gitmek doğrudur,çünkü;
Demokrasi cahil kitlelerin egemen olduğu bir yönetime
dönüşebilir.
18.02.2023
İhsan
BERKHAN
0 Yorum